به این چند دلیل، بلافاصله بعد از غذا نخوابید | زمان مناسب خواب بعد از غذا چقدر است؟

به گزارش شهرآرانیوز، دکتر آرش نیک‌فرد، درباره عوارض بلافاصله خوابیدن بعد از خوردن غذا می‌گوید: مهم‌ترین پیامد آن ریفلاکس است که خیلی‌ها درگیرش هستند. اما چیزی که کمتر درباره‌اش صحبت می‌شود این است که خوابیدن بلافاثله بعد از غذا باعث می‌شود که معده دیرتر غذای هضم‌شده را تخلیه کند. این موضوع برای همه افراد مشکل‌ساز نیست، اما در کسانی که سابقه اختلالات گوارشی دارند، می‌تواند درد یا سوزش معده را بیشتر کند.»

به گفته این فوق تخصص گوارش، «بعضی افراد فکر می‌کنند اگر بلافاصله بعد از غذا دراز بکشند، بدن سریع‌تر وارد حالت استراحت و هضم می‌شود. در حالی که عملکرد دستگاه گوارش برای کارایی بیشتر نیاز به وضعیت نشسته یا حداقل نیمه‌نشسته دارد.»

خوابیدن بلافاصله بعد از خوردن غذا، یکی از عادت‌های رایج در زندگی بسیاری از مردم است. خیلی‌ها تصور می‌کنند یک چرت کوتاه بعد از غذا می‌تواند به هضم غذا کمک کند، اما پزشکان و کارشناسان حوزه سلامت سال‌ها است درباره خطرات و پیامد‌های آن هشدار می‌دهند.

وقتی بلافاصله بعد غذا می‌خوابیم چه اتفاقی می‌افتد؟

فرآیند هضم غذا نیازمند انقباضات منظم معده، ترشح اسید و حرکت محتویات غذایی به سمت روده است، اما زمانی که بدن در وضعیت درازکش قرار می‌گیرد، چند تغییر مهم رخ می‌دهد:

کاهش گرانش و اختلال در حرکت طبیعی غذا از معده به روده: در حالت خوابیده، نیروی گرانش که معمولاً به تخلیه معده کمک می‌کند کاهش می‌یابد؛ بنابراین عبور غذا کندتر می‌شود.

در ادامه حتما بخوانید سیستم ایمنی بدن چگونه شکل می‌گیرد؟

افزایش احتمال بازگشت اسید معده به مری: دراز کشیدن باعث می‌شود اسید‌های معده راحت‌تر به سمت مری بالا بیایند. این وضعیت می‌تواند سوزش سر دل، تلخی دهان و احساس سنگینی را تشدید کند.

افزایش فشار حجم معده بر اسفنکتر تحتانی مری: وقتی معده بعد از یک وعده سنگین پر می‌شود، به اسفنکتر یا دریچه پایینی مری فشار می‌آورد. این دریچه در حالت عادی جلوی برگشت اسید معده را می‌گیرد، اما در حالت درازکش و با فشار زیاد، خوب بسته نمی‌ماند و اسید به مری برمی‌گردد.»

فعالیت کمتر سیستم عصبی و کاهش سرعت هضم: خوابیدن بلافاصله بعد از خوردن غذا، بدن را در حالت استراحت کامل قرار می‌دهد و سرعت فرآیند‌های متابولیک و گوارشی کاهش می‌یابد. همین عوامل زمینه‌ساز اختلالات گوارشی کوتاه‌مدت و حتی مشکلات مزمن‌تر در درازمدت هستند.

بسیاری از پژوهش‌ها نشان می‌دهند که فاصله مناسب بین غذا و خواب فقط به سلامت گوارش مربوط نیست. تأثیرات دیگری هم می‌تواند رخ دهد مثل:

اختلال خواب: معده پر باعث افزایش فعالیت سیستم گوارشی و احتمال بیدار شدن‌های شبانه می‌شود.

افزایش احتمال ریفلاکس شبانه: ریفلاکس در حالت خوابیده شدیدتر است و می‌تواند همراه با سرفه، تنگی نفس یا بیدار شدن ناگهانی باشد.

تأثیر بر قند خون: خوابیدن بعد از غذا مخصوصا در افرادی که مقاومت به انسولین دارند، می‌تواند نوسانات قند خون را تشدید کند.

احساس خستگی و کُندی در ساعات بعد: بر خلاف تصور عموم، چرت بعد از غذا به دلیل تغییرات گوارشی و کاهش جریان خون عضلات، احساس خستگی و کسالت ایجاد می‌کند و حتی در بعضی‌ها باعث بدخلقی می‌شود.

آیا این مشکل برای همه افراد مضر است؟

اما آیا بلافاصله خوابیدن برای همه افراد مضر است یا تنها برای کسانی که مشکلات گوارشی دارند، زیان‌آور است؟ دکتر نیک‌فرد در این مورد توضیح می‌دهد: «خوابیدن بعد از غذا برای هیچ‌کس ایده‌آل نیست، اما میزان ضرر آن متفاوت است. مثلا برای کسانی که بیماری گوارشی یا متابولیک ندارند، خوابیدن کوتاه‌مدت بعد از یک وعده سبک، لزوما خطرناک نیست. اما همچنان می‌تواند باعث احساس سنگینی و هضم کند غذا شود.»

دکتر نیک فرد ادامه می‌دهد: «افراد دارای ریفلاکس معده، سوزش سر دل یا فتق بیشترین آسیب را از این عادت بد می‌بینند. چون اسید معده‌شان در این شرایط به راحتی به مری برمی‌گردد.»

به گفته نیک‌فرد، «خوابیدن بعد از غذا می‌تواند نوسان قند خون بعد از وعده غذایی را هم افزایش دهد؛ بنابراین برای افراد مبتلا به دیابت هم خوب نیست. علاوه بر این، افراد با چاقی شکمی هم از این موضوع متضرر می‌شوند. چون فشار اضافی بر معده، احتمال ریفلاکس و پرفشاری روی اسفنکتر مری را بیشتر می‌کند.

بیشتر متخصصان توصیه می‌کنند بعد از وعده غذایی حداقل ۲ تا ۳ ساعت صبر شود. چون در این فاصله، بخش عمده غذا از معده خارج می‌شود، احتمال بازگشت اسید کمتر است و همچنین بدن در وضعیت طبیعی برای استراحت قرار می‌گیرد.

دکتر نیک‌فرد هم توصیه می‌کند: «اگر احساس خواب‌آلودگی شدید دارید، می‌توانید ۱۵ دقیقه در وضعیت نیمه‌نشسته استراحت کنید، اما تا حد امکان از دراز کشیدن کامل پرهیز کنید.»

منبع: همشهری